EDUKACJA DOMOWA – czym jest? + regulacje prawne

Najprościej rzecz ujmując edukacja domowa to realizowanie obowiązku szkolnego poza jej murami, najczęściej z rodzicami. To oni biorą na siebie odpowiedzialność za to, by dziecko opanowało treści zawarte w podstawie programowej, ale forma i czas pracy jest dowolna. Dziecko natomiast musi być zapisane do szkoły w województwie, w którym mieszka. I co ważne, rodzice nie muszą mieć wykształcenia pedagogicznego, aby rozpocząć edukację domową ze swoimi dziećmi.

To można nie chodzić do szkoły?

Wiecie, że mnóstwo rodziców, z którymi rozmawiam (i słyszę jaka szkoła jest beznadziejna, a nauczyciele okropni) i sygnalizuję o możliwości edukacji domowej, nie wiedza nawet, że istnieje taka możliwość? A jednak. Mówi o tym art.37 Ustawy Prawo Oświatowe. Poniżej zapis:

„Art.37. 1. Na wniosek rodziców dyrektor (…) może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko odpowiednio obowiązku poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym w szkole podstawowej lub inną formą wychowania przedszkolnego i obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą.” – Możliwość edukacji domowej jest nie tylko dla dzieci w szkołach podstawowych, ale również dla przedszkolaków i uczniów szkół średnich.

„2. Zezwolenie, o którym mowa w ust.1, może być wydane przed rozpoczęciem roku szkolnego albo w trakcie roku szkolnego, jeśli: 1) przedszkole, szkoła podstawowa lub szkoła ponadpodstawowa, do której dziecko zostało przyjęte, znajduje się na terenie województwa, w którym zamieszkuje dziecko; 2) do wniosku o wydanie zezwolenia dołączono: a) opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, b) oświadczenie rodziców o zapewnieniu dziecku warunków umożliwiających realizację podstawy programowej obowiązującej na danym etapie kształcenia, c) zobowiązanie rodziców do przystępowania w każdym roku szkolnym przez dziecko spełniające obowiązek szkolny lub obowiązek nauki do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, o których mowa w ust.4.” – w tym punkcie wymieniono dokumenty, które należy złożyć dyrektorowi szkoły chcąc zgłosić dziecko do edukacji domowej. Zwróćcie uwagę, że szkoła, do której zapisujecie dziecko musi znajdować się na terenie waszego województwa. W związku z tym jeśli mieszkacie za granica to MEN pozbawił Was możliwości kształcenia dzieci w Polsce. A jeśli już jesteście zdecydowani na ED to miejcie świadomość o kolejkach w poradni – niekiedy czeka się nawet kilka miesięcy na badanie, więc warto rezerwować miejsce wcześniej.

„3. Przepisów ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a i c nie stosuje się w przypadku wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.”

„Uczeń spełniający obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkoła uzyskuje roczne oceny klasyfikacyjne na podstawie rocznych egzaminów klasyfikacyjnych z zakresu części podstawy programowej obowiązującej na danym etapie edukacyjnym, uzgodnionej na dany rok szkolny z dyrektorem szkoły. Egzaminy klasyfikacyjne są przeprowadzane przez szkołę, której dyrektor zezwolił na spełnianie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkoła. Uczniowi takiemu nie ustala się oceny zachowania.” – ważne! Dzieci uczące się poza szkoła mają obowiązek podchodzenia do egzaminów klasyfikacyjnych.

„5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.”

„6. Roczna i końcowa klasyfikacja ucznia spełniającego obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą odbywa się zgodnie z przepisami rozdziału 3a Ustawy o systemie oświaty”

„7. Uczeń spełniający obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, a także rodzic takiego ucznia, może korzystać ze wsparcia szkoły (…), obejmującego: 1) prawo uczestniczenia w szkole w zajęciach, o których mowa w art.109 ust.1 pkt. 2,3, 5-7” (czyli: dodatkowe zajęcia z języka obcego, przy czym język ten musi być inny niż język obcy nauczany w ramach zajęć obowiązkowych, zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych, zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, , kółka zainteresowań, zajęcia z doradztwa zawodowego); „2) zapewnienie dostępu do: a) podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych, oraz b) pomocy dydaktycznych służących do realizacji podstawy programowej znajdujących się w zasobach szkoły – w porozumieniu z dyrektorem tej szkoły; 3) udział w konsultacjach umożliwiających przygotowanie do egzaminów klasyfikacyjnych(…)” – dzieci w ED (edukacji domowej) mogą korzystać m.in. ze zbiorów biblioteki szkolnej, mogą przychodzić na dyżury nauczycieli, a rodzic może konsultować z nauczycielami materiał edukacyjny, który omawia z dzieckiem. Uczeń w ED otrzymuje też oczywiście legitymację szkolną i świadectwo.

„8. Cofnięcie pozwolenia następuje: 1) na wniosek rodziców; 2) jeżeli uczeń z przyczyn nieusprawiedliwionych nie przystąpił do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, albo ich nie zdał; 3) w razie wydania zezwolenia z naruszeniem prawa” – to chyba jasne 🙂 Rodzic w każdej chwili może wrócić do tradycyjnej stacjonarnej formy kształcenia dziecka w szkole.

O edukacji domowej można pisać wiele, tak więc tym postem rozpoczynam cykl wpisów poświęconych homeschoolersom. Jeśli interesuje Cię temat edukacji domowej – zapisz się na newsletter, a wtedy dostaniesz powiadomienie o kolejnym artykule i nic Cię nie ominie 🙂